Piano Spelen: Dynamiek, Tempi en Articulatie

pianocatIk heb jaren les gehad op zowel elektronisch  en klassiek orgel (dat was erg in eind jaren ’70, begin jaren ’80) als op de piano en ik kan je verzekeren dat het twee totaal verschillende instrumenten zijn. De enige twee overeenkomsten zijn dat beide instrumenten over witte en zwarte toetsen beschikken en dat je op beide instrumenten muziek kunt maken. Misschien een beetje kort door de bocht maar dat maakt het idee wel duidelijk ;) . Nu is het in deze post zeker niet mijn bedoeling om alle verschillen tussen orgel en piano te bespreken, maar ik wil er één in het bijzonder uit pikken: Dynamiek.

Bij orgel spelen kun je de toets zo hard of zacht als je wilt aan slaan, verschil zul je niet horen (of je moet een modern apparaat hebben met een aanslaggevoelig toetsenbord, zie ook deze post). Bij een piano is dat compleet anders. Zoals ik in de piano tutorial van ‘Het Dorp‘ van Wim Sonneveld al aangaf: Je kunt een piano laten krijsen en laten zingen.

Vaak zie je dat bij pianolessen in het begin vooral gehamerd (hoe toepasselijk) wordt op  het leren noten lezen en muziek vanaf bladmuziek leren spelen. Natuurlijk is het fijn om van bladmuziek te kunnen lezen en ik raad ook zeker iedereen aan om dat op een bepaald moment te gaan leren (als je het nog niet kunt), want het opent zoveel nieuwe wegen naar het verkennen van bijv. klassieke muziek. Ik ben echter van mening dat dit in het begin teveel afleidt van het belangrijkste: Je piano leren kennen, leren aanvoelen, zijn karakter leren kennen. Als ik ooit nog eens een pianocursus ga schrijven/opnemen zal ik hier dan ook een aantal lessen in het begin aan wijden. Om een eenvoudige vergelijking te maken: Je leert een kind pas lezen als het al redelijk kan praten. Dit hangt natuurlijk samen met veel meer factoren maar het idee is wederom hopelijk duidelijk :)

Waarom zijn voorspeelavonden van muziekscholen te vaak niet leuk om naartoe te gaan? Omdat je teveel ziet dat kinderen alleen maar gefocust zijn op het spelen van de juiste noten, waardoor het stukje muziek dat ze eigenlijk willen voordragen min of meer verzandt in het ‘oplezen’ oftewel in dit geval (al dan niet haperend) ‘afspelen’ van de noten, zeker als ze pas een jaartje les hebben. vergelijk het met een gedicht: Dit kun je gewoon voorlezen, maar ook voordragen.

Goed, dus waar moet je dan wel aan werken in het begin? (let wel: Dit is mijn uitgesproken mening, ga gerustmet mij in discussie hierover!) Wel, in deze context zijn enkele aspecten relevant: Dynamiek, tempi en articulatie. Dynamiek zegt wat over de sterkte van het aanslaan, terwijl tempi de tempoveranderingen in de muziek aangeeft. Articulatie zegt wat over de mate van het los van elkaar (staccato) of aan elkaar spelen (legato) van noten,. Ook hier zijn in theorie weer heel veel variaties in maar dat is voor nu niet zo relevant. Als je hier rekening mee houdt kun je zelfs Vader Jacob mooi laten klinken. Zijn hier regels voor? Nee, dit heeft alles te maken met interpretatie van en het leggen van je gevoel in de muziek. Hoe leer je dit dan? Door er vanaf dag 1 mee bezig te zijn! En dan wordt je eerste optreden wél leuk en interessant om naar te luisteren, ook al speel je maar een eenvoudig liedje.

In onderstaande video laat ik een paar voorbeeldjes horen. Ik zou zeggen: Luister hier naar en ga er zelf mee aan de slag (bijvoorbeeld met Vader Jacob!)

Dit bericht is geplaatst in Piano Spelen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>